Mẹ và Thơ

10/05/20178:01 SA(Xem: 5317)
Mẹ và Thơ

me-tho Có người đã ví Mẹ là kỳ quan thứ tám của thế giới, vì thế giới này đã có bảy kỳ quan. Nhưng với riêng tôi, và có  lẽ nhiều người khác nữa, cũng đồng ý với tôi rằng ta không thể ví mẹ như một kỳ quan mang tính vật chất như thế,  bởi cho dù kỳ quan đó có vĩ đại, hoành tráng đến đâu thì rồi theo năm tháng nó cũng lụi tàn cùng với thời gian.

 

 Riêng mẹ, dù là mẹ chung của một dân tộc, như mẹ Âu Cơ, hay mẹ Nữ Oa, hoặc mẹ của riêng ai đó trong chúng ta, thì  mẹ vẫn luôn có một chỗ đứng vĩnh cửu và nhất định trong lòng những người con, trong lòng đất nước và dân tộc vì  những hy sinh vô bờ bến của mẹ. Mẹ luôn sống mãi với thời gian, tình yêu thương dành cho mẹ luôn là một nguồn thi  ca bất tận, chỉ có khác là mỗi người cảm nhận về mẹ theo cách nhìn của riêng mình, theo từng hoàn cảnh của mình.  Và, với riêng tôi, bài thơ nào nói về mẹ cũng đều hay cả, dù ai có chê câu thơ thiếu niêm luật, giọng văn lủng củng đi  nữa thì với tôi nó vẫn mang đến một hơi thở, một thông điệp của tình yêu thương.

Nhân ngày Vu Lan, tôi xin trích một số đoạn thơ ngắn mà tôi đã nhớ được của một số tác giả viết về mẹ, từ những nhà thơ gạo cội đến những nhà thơ trẻ (nói là trẻ, chứ bây giờ chắc cũng lớn rồi, vì những bài thơ này tôi đã được biết ít là cũng 20 năm, còn dĩ nhiên có những bài tuổi đời còn cao hơn) ví như mấy câu thơ của nhà thơ người Minh Hương - Hồ Dzếnh - khi tả về người mẹ Việt Nam của mình

Cô gái Việt Nam ơi

Nếu chữ hy sinh có ở đời

Tôi muốn nạm vàng muôn khổ cực

Cho lòng cô gái Việt Nam tươi

 

Hoặc như nhà thơ Kiên Giang Hà Huy Hà, tác giả tập thơ được nhiều người biết “Hoa Trắng Thôi Cài Trên Áo tím”, đã viết bài thơ “Ngủ bên chân Mẹ” như sau

 

Hơn nửa vòng thế kỷ đã qua

Thuở con còn khóc tiếng tu oa

Nằm bên gối mẹ trong mùng vá

Bếp khói xông đêm ấm mái nhà

Xé vạt áo may thêm tã lót

Mùi thơm khai sánh tựa hương trầm

Bởi thương con, mẹ quên thân mẹ

Hết áo mẹ liền vội xé khăn

 

Rồi cuộc đời đẩy đưa đàn con đi tứ xứ, đứa lấy chồng, đứa bỏ xứ tha phương, mẹ vẫn còn đó một mình thân cò lặn lội.

Cho đến một ngày con cũng mỏi gối chồn chân về ngủ bên chân mẹ, để thương, để nhớ lại này xưa. Nhưng rồi vì cơm áo gạo tiền, vì những lo toan trong cuộc sống  con lại phải ra đi, dù vẫn lo lắng không biết thân già của mẹ còn trụ được bao lâu

Tết này con ngủ bên chân mẹ

Một cổ thụ già bên gốc khô

Con ngỡ trở về thời bú mớm

Nghe bên thềm vẳng tiếng ầu ơ

…   …   …

Hết tết con về nơi chợ búa

Bỏ thân cổ thụ giữa mùa đông

Biết còn mấy tết bao mùa bấc

Còn ngủ bên chân mẹ nữa không

 

Nhà thơ Nguyễn Thái Dương của xứ nẫu chúng ta, khi nhà thơ về Đập Đá thăm mẹ năm 1994, trời nóng nên ra hè nằm ngủ mình trần, nửa đêm thức giấc nghe ngực mình nằng nặng, nhìn thì thấy chiếc mền ai đã đắp ngang, chiếc mùng ai đã treo cho, lại thấy gió lay nhè nhẹ, nhìn ra thì thấy mẹ đang cầm chiếc quạt phe phẩy cho mình, nhà thơ thảng thốt nói

Giật mình bật dậy : “Trời ơi má…

Con lớn rồi mà má lẫn chưa?!”

Giong người lẩy bẩy trong khuya khoắt

“Bộ… lớn không là con má sao ?”


Tuổi bốn mươi hai xa nhà miết

Tôi chưa hầu má được một lần

Về phép bỗng nhiên thành đứa bé

Tôi khóc vùi sau tấm lưng cong

(Bé Bỏng)

 

Rồi những vần thơ nói về người “Mẹ Quê” đã phải vất vả nuôi con một mình vì người cha chẳng may về cõi vĩnh hằng từ  khi con chưa chào đời của nhà thơ Nguyễn Tam Phù Sa

Khi mẹ sanh con ba đã qua đời

Thân cò lội dưới đồng sâu đồng cạn

Thời con gái mùa duyên cháy hạn

Lá tình khô rơi trắng chái hiên nghèo

…   …   …

Bao nhiêu năm sóng gió nắng mưa và

Lòng chưa mỏi mà đầu đã bạc

Mẹ xa con ngả nghiêng giòng lục bát

Nhớ thương thầm quay quắt phía sông thu

Mẹ đợi con về ngày lụn ngọn đèn lu

Trang ngũ tử nhện giăng nhang khói lạnh

Con ở bờ nam tình chia bảy nhánh

Có nhánh tình nào về với mẹ hay không

(Mẹ Quê)

 

Người mẹ nào dù nghèo đến đâu cũng cố nuôi cho con mình thành tài, cho bằng chị bằng anh, Phan Gia Vỹ đã viết về người mẹ

Mẹ nghèo gom gánh rạ rơm

Nuôi con ăn học để thơm tiếng đời

Mẹ nghèo nón lá tả tơi

Mong sao con trẻ vào đời bình yên


Con càng tươi vui thì mẹ lại càng vất vả, Hồ Thị Xuân Tùng đã viết


Mặt con tươi tợ trăng rằm

Mẹ càng vất vả âm thầm ngược xuôi

Làm sao nói hết bao lời

Công ơn mẹ suốt một đời con mang

 

Lời ru bú mớm nâng niu của Mẹ, như ánh sáng soi cho con vào đời, nhưng dù con đã trưởng thành khôn lớn nhưng dường như mẹ vẫn chưa được thảnh thơi, thế nên Trần Kim Sơn đã viết

Lời ru như ánh mặt trời

Thắp muôn tia nắng chói ngời tim con

Bây giờ con đã lớn khôn

Mà sao đời mẹ chưa tròn thảnh thơi

 

Và Nguyễn Quốc Khương, một cách tinh tế đã nhận ra tình thương của mẹ đối với minh khi nhận thấy tuổi xuân của mẹ đã âm thầm bỏ mẹ ra đi

Còng lưng gánh nỗi thương yêu

Nặng trên vai mẹ bao điều đắng cay

Thời xuân xanh của một đời

Thương con chẳng nhớ đánh rơi khi nào

 

Nguyễn Phan Ninh Thái và Ngân Trang cũng cùng nhau nhận ra nỗi vất vả của mẹ, nhưng mỗi người lại nhìn ở một khía cạnh khác nhau

Thương con mẹ dệt niềm tin

Cho con ăn học cho mình ước ao

Nỗi lo mình cộng thêm vào

Tuổi xuân tươi đẹp mẹ trừ bớt ra

(N.P. Minh Thái)


Từ khi thơ ấu đến giờ

Đắng cay phần mẹ, ngọt bùi phần con

Vì ai người mẹ hao mòn

Thân cò dáng mẹ lòng con ngậm ngùi

(Ngân Trang)

 

Nhà thơ Nguyễn Vân Thiên thì thấy rõ cuộc đời khốn khó của mẹ mình gắn liền với một công cụ lao động quen thuộc của bà mẹ quê, của những bà mẹ lao động nghèo ở thành phố, đã dùng nó để chuyên chở trên vai từng gánh rau, gánh chè, hay thậm chí cả những gánh đất đá

 

Lưng cây đòn gánh mòn trơn

Lời tre khô nhắc công ơn mẹ gìa

Chợ chiều, chợ sớm bôn ba

Hái gieo tất bật đồng xa đồng gần

Bán than mua muối tảo tần

Bao lần xuống biển bao lần lên non

Da xương bào cật tre mòn

Trăm năm mẹ gánh đời con qua đèo

Gánh yêu thương gánh khổ nghèo

Gánh mơ ước lẫn gieo neo đi về

Gánh bình minh lội bến quê

Gánh hòang hôn dọc chân đê bước dồn

Gánh trăng khuya giếng đầu thôn

Gánh than lửa chạy qua cồn cát trưa…

Một đời gánh nắng gánh mưa

Mòn vai mà mẹ vẫn chưa yên lòng

Một đời dóng đứt đòn cong

Vì ai vai lệch lưng còng mẹ ơi

(Cây đòn gánh)

 

Nhưng dù sao cũng còn đỡ khổ hơn những đứa con mồ côi mẹ

Mẹ đi về phía hoàng hôn

Mù sương giăng trắng nỗi hờn thời gian

…   …   …

Ấu thời gót đã phai son

Nép vầng trăng mẹ mong tròn lời ru

Trăng còn trắng đến thiên thu

Sao người đã vội xa mù chân mây

Mẹ đi về phía chân ngày

Giấc con huệ trắng rơi đầy ước mơ

Mẹ đi vào cõi xa thơ

Con bơ vơ giữa bất ngờ khói hương

Mẹ ơi mở cửa thiên đường

Có hay nhang khói nỗi buồn mồ côi

(Mồ Côi - Nguyễn Cúc Xưa)

 

Rồi những giọt nước mắt của người đàn ông, nhà thơ Từ Thế Mộng của xứ biển mặn khóc mẹ, khi nhà thơ nhớ đến gìòng sữa ngọt ngào đã nuôi mình khôn lớn; vậy mà chưa kịp làm gì cho mẹ thì mẹ đã đi về cõi đại ngàn, để lại trong lòng con một khoảng tối mênh mông

Con lớn lên trong nguồn thơm sữa mẹ

Nguồn yêu thương đẫm ngọt nước mưa trong

Ôi suối nào thơm ngọn nước ở trong lòng

Mẹ ấp ủ với linh hồn bằng ngọc

Mẹ âu yếm khi con vừa chợt khóc

Mẹ mỉm cười khi thoáng bóng con vui

Những tối con đau mẹ thức suốt đêm dài

Đôi mắt ướt dáng mẹ ngồi hiu hắt

Con vừa lớn lên rồi mẹ hiền đi mất

Lòng đất sâu nào đủ ấm thân côi

Mẹ bỏ đi, dòng suối chảy lên trời

Ôi dòng suối thơm ngon, con buồn khao khát

Mẹ bỏ đi rồi hồn con lưu lạc

Trần gian đầy những bóng tối đi hoang

Đường cũng dài thêm, nắng nhỏ thôi vàng

Con lếch thếch đi tìm ôm mẹ khóc

(Nước Trong Nguồn)

 

Nhà thơ Đỗ Trung Quiân, bỗng chốc cũng nhận ra sự vô tình của mình với mẹ, khi viết

Ta ra đi mười năm xa vòng tay của mẹ

Sống tự do như một cánh chim bằng

Ta làm thơ cho đời và cho biết bao nhiêu người con gái

Có bao giờ thơ cho mẹ ta không

…   …   …

Khi gai đời đâm ứa máu bàn chân

Mấy kẻ đi qua, mấy người nhìn lại

Sao mẹ già ở cách xa đến vậy

Trái tim âu lo đã vội vã đi tìm

Ta vẫn vô tình

Ta vẫn thản nhiên

Hôm nay

Anh đã bao lần dừng lại trên phố quen

Ngả nón đứng chào xe tang qua phố

Ai mất mẹ ? - sao lòng anh hoảng hốt

Ngày tháng kia… bao lâu nữa của mình

Bài thơ này xin thắp một bình minh

Trên đời mẹ qua những ngày tăm tối

Bài thơ như một nụ hồng

Con cài sẵn cho tháng ngày sắp tới

(Mẹ)

 

Và rồi cho dù con đã gửi thân nơi cửa Phật cũng vẫn không hề quên nhớ về mẹ xưa, cho dù tu là phải diệt cả thất tình đi nữa, nhưng làm sao con không thể không nhớ đến công ơn của mẹ đã nuôi nấng con. Con đi tu không phải để trốn đời, để tránh phụng dưỡng mẹ cha, mà vì con sợ sẽ trở nên bất hiếu khi có một người con dâu bất xứng với tình thương của mẹ. Con nương thân cửa Phật để luôn cầu bình an cho cha mẹ, nhà sư Thích Huyền Lan đã viết bài thơ nhớ mẹ

Gió thu nhẹ thổi sang mùa

Phố buồn lặng lẽ, chuông chùa vọng đưa

Chạnh lòng theo những hạt mưa

Con thương nhớ mẹ quê xưa năm nào

Mái tranh tiếng mẹ ngọt ngào

Ru con giấc ngủ dạt dào ấm êm

Nhiều khi nhớ mẹ trong đêm

Hồn con tê tái lòng thêm trái sầu

Mẹ ơi lòng trẻ u hoài

Bơ vơ năm tháng lạc loài khổ đau

Thời gian tóc mẹ phai màu

Cuộc đời của mẹ biết sao tính lường

Mẹ ơi vạn nẻo con đường

Có đi mới hiểu tình thương mẹ hiền

Đời con xuôi ngược bao miền

Nhưng tình của mẹ là niềm yêu thương

Vu Lan kinh gọi ngàn phương

Hiếu ân con trẻ vấn vương trong lòng

Áo con cài cánh hoa hồng

Thắm tươi tình mẹ như đồng lúa xanh

(Nhớ Mẹ - Thích Huyền Lan)

 

Thơ viết cho mẹ thì rất nhiều, vì mẹ chính là nguồn thơ lai láng, mẹ là nguồn suối yêu thương. Viết về mẹ thì không bao giờ vơi cạn, nhưng thấy cũng đã dài, xin chia sẻ cùng các bạn nhân mùa Vu Lan Báo Hiếu. Cũng xin cám ơn và xin lỗi các nhà thơ mà tôi đã trích thơ trong bài viết này, vì không biết các vị ở đâu để xin phép.

Xin cám ơn các bạn đã đọc bài viết này, và chúc tất cả chúng ta, dù áo em cài hoa hồng đỏ thắm hay hoa trắng thì trong mỗi chúng ta cũng đều có một người mẹ yêu thương của riêng mình, và chúng ta cũng là người mẹ thương yêu của các con chúng ta.

Vui và bình an nhé các bạn.

Phạm Thiên Thu

BÀI MỚI NHẤT
10/05/2019(Xem: 252)
Xã hội trước đây của thế hệ ông bà / cha mẹ mình thường quan niệm về “tuổi thọ” của một đời người là : Hễ cứ từ 59 tuổi trở xuống mà qua đời thì trên cáo phó / phân ưu ghi là “hưởng dương”. Còn ráng thêm một tuổi nữa là 60 thì được gọi là “hưởng thọ”. Đến thời đại “a còng” này, khi nói đến độ tuổi thì gộp lại thành nhóm và gọi là tắt là “U...”.
08/05/2019(Xem: 212)
Năm nay tôi đã 75 tuổi. Bình thường lái xe mua sắm, tập tành, bơi lội không thấy gì lạ, nhưng nghe vang lên con số 75 trong đầu, giựt mình, mới thoáng đó mà đã vào tuổi “thất thập lai hy”. Mới ngày nào đó còn đạp xích lô, cắt cỏ, còn làm homework, đỗ bằng Master, đi dạy học trò ở San Jose, giờ đã thành ông cụ rồi sao.
07/05/2019(Xem: 182)
... Hắn chỉ kịp kéo một góc mền phủ kín lên vai thì không còn tự chủ được nữa. Đầu hắn gục xuống vai tên bộ đội trong một trạng thái hoàn toàn vô thức. Mọi cảm giác bỗng trở nên hụt hẩng, nhẹ tênh… và thình lình vụt xuống thật nhanh như thể hắn vừa từ trên cao bước hụt chân ngã nhào vào một trũng tối đen sâu thẳm nào đó...
07/05/2019(Xem: 194)
Màn đêm từ từ phủ xuống ngọn đồi 1062 nơi trước đây cây cối um tùm, nay trông như một ngọn đồi trọc. Ngoài một vài thân cây bị gãy ngang vì bom đạn đứng chơ vơ, còn lại thì hầu như tất cả đều trở thành bình địa. Rải rác một vài dây khói sót lại trong những giao thông hào đã sụp đổ vì đạn pháo kích và chen lẫn giữa mùi tanh tưởi của máu tươi, người ta còn ngửi được mùi khét lẹt của thịt người bị cháy...
23/04/2019(Xem: 263)
Thật cảm động vô cùng khi thấy ai cũng lo lắng và thương cho anh hết. Phần em chỉ còn biết cầu mong Ơn Trên che chở cho anh thoát qua cơn bệnh hiểm nghèo này. Vậy là chuỗi ngày gian nan của bọn mình vẫn còn dài… anh há !? Đêm nay thao thức chờ sáng, em thầm khấn vái Thần Núi Thánh Rừng phò hộ cho anh của em sớm được tai qua nạn khỏi để về với gia đình, với em...
22/04/2019(Xem: 220)
Người ở miền Đông hỏi tôi, nếu về thăm Little Saigon, tôi sẽ cho anh ăn gì, đưa đi đâu ? Tôi xin trả lời, sẽ đưa anh chị đi thưởng thức các món ăn, thức uống Việt Nam. Ngoại trừ thịt chó, tiết canh và rượu rắn, ở đây cái gì cũng có, từ phở, chả giò, bì cuốn, bún riêu, bún ốc, bún chả, cá nướng… và các món uống đặc biệt xứ này